Financial Reporting and Corporate Governance in Vietnam: A Matter of Leadership

Vietnamese organizations that want to be successful in an era of global economic integration should reverse their mindset regarding financial reporting. Lessons learned from successful companies in the ASEAN economies suggest that good corporate governance including good financial reporting and disclosure will help companies to be more efficient, and most importantly, to attract more investments from domestic and foreign capital markets. After all, it’s a matter of visionary leadership.

Vietstock reported earlier this month that, as a result of financial audits, 80% of the 500 financial reports submitted by companies in April 2014 need to revise their Profit and Loss (P&L) statements. There were a few companies that announced they suffered losses and the audit discovered that they closed the fiscal year with a substantial profit. In contrast, there were a few other companies that declared making a profit, and audit revisions showed that they ended up the year with a sizable loss.

Before making any definitive conclusion, it will be important to conduct a detailed corporate analysis of all the disagreements between the management and the auditors. In the meantime, assuming that the audit process was conducted properly based on compliance regulations and best industry practices, this high percentage of discrepancies is quite alarming.

According to Vietnam’s Ministry of Finance (MOF), there are currently 1,690 public companies in Vietnam, 704 of them listed in the two exchanges in Hanoi and HCMC. The audit results reported by VietStock added to the findings by the MOF that, in 2011, only 21 out of 695 listed companies met mandatory regulations regarding information disclosure.

The looming audit news has already resulted in a general, but rather mild, decrease in stock values of the audited firms. Why so many companies did not pass the financial audit? What can be done to reverse the trend? More strategically, how can companies improve their corporate governance?

A quick review of the official responses by the companies to the audit results posted on Vietstock website seems to provide some initial pointers. Companies explain that the discrepancies came from the way they report account receivables, accrued expenses, cash flows and reserves, investments and long-term assets, timely reporting of tax payments, and integration of statements between the parent company and their subsidiaries. As an example, on its April 3, 2014 letter to the State Securities Commission, Thuy San Mekong (AAM) explained that the difference of VND 5 billion in liquid asset was due to a delay in reporting a 3-month certificate of deposit. Petroland (PTL) claimed that their financial calculations differed from those of the auditors was because of the way they reported financial reserves to deal with pending interest payments and taxes. A financial report is a static document while business constantly evolves. Given the diverse nature of business activities, and the ever changing and complex nature of an economy in transition, producing quality financial reporting is a management and accounting challenge. There is, however, no excuse for Vietnamese companies not trying to improve the quality of their financial reporting.

Perhaps the root cause is that the Vietnamese economy is still going through growing pains. Historically, almost all listed companies originated from state-owned-enterprises (SOE), or from privately-owned firms. As such, many top leaders of these relatively new public companies are not used to the concept of information disclosure and transparency addressing a larger public.

In their 2012 publication, the International Finance Corporation (IFC) of the World Bank concluded that the quality of the financial reporting of the top 100 Vietnamese companies listed in the HCMC and Hanoi stock exchanges has deteriorated across all areas of corporate governance. Information reporting was one of the noted areas of weaknesses. In particular, it was found that there was a pervasive lack of transparency in sharing information on how the business is managed. Also, from the same report, top management and Board of Directors did not seem to treat their shareholders equitably. Firms have not been able to provide to their investors timely and relevant information to help them make informed investment decisions. The IFC’s “Corporate Governance Scorecard” gave these 100 companies an average score of 42.5%, with 57.5 and 17.40 as highest and lowest values. In the mean time, neighboring countries such as the Philippines and Thailand were respectively given 72% and 77%.

In addition to possible misstatements due to subjective interpretations of accounting reporting, attention should be paid on possible deliberate misstatements in financial reports. In the aftermath of the 2008 global financial crisis, the Financial Reporting Council (FRC) in the United Kingdom issued a widely used guidance to the community of financial auditors. The guide requests auditors to pay particular attention to the way public companies measure corporate liquidity and cash flows. FRC also recommended the auditors to examine carefully the way companies project profits and losses. During harsh economic times, there is a higher chance that managers at all levels misinterpret facts and circumstances, or misreport information, resulting in inaccurate financial statements. Developed countries with much stronger accounting regulations than Vietnam have had a fair share of accounting reporting problems. Multi-billion-dollar companies in Australia, Canada, Switzerland, United Kingdom and the USA  such as Enron, WorldCom, Lehman Brothers, Swissair and the Bank of Credit and Commerce International (BCCI) had major reporting problems, leading to their bankruptcies.

The US Securities and Exchange Commission (SEC) issued in December 2013 new directives on information disclosure by public companies. In essence, SEC requires listed companies to include more explanation in their financial statements. To minimize the risk of misunderstanding, companies should explain what has happened during the fiscal year, and what business and economic factors had the most impact in the results of operations. Also, they should report the liquidity of the corporation – where does the cash come from, and how has it been used to fund daily operations. They should also disclose any potential risks related to their current business and financial operations.

Financial reporting is an extremely complex activity, despite the guidance of the legal framework, and the availability of examples from the industry best practices. Perhaps the very first action for Vietnamese public companies that are being audited is to invest more in their Management Information System to help them produce accurate, timely, and compliant information.

A further step would be to nurture within the organization, from top management to operational staffs, a culture of looking at accounting data as a valuable asset to the business, and quality information is a real competitive advantage. Currently, many Vietnamese companies are not used to provide a narrative clarification of their published financial statements.

The ASEAN Capital Markets Forum and the Asian Development Bank released in 2013 corporate governance scorecards of seven of their members, including Vietnam. Looking at the top 30 Vietnamese listed companies, the report noted that many Vietnamese CEO and members of the Board of Directors still do not recognize the difference between “management” and “governance”.

The goal of governance is to strategically set the vision and future of the company, and also to make sure that the business operates within the law to promote a fair and equitable benefit to all stakeholders – employees and staffs, shareholders, customers, and the general public. The goal of management is to allocate adequate resources and conduct daily operations to make sure that the firm reaches its vision and goals. It is important for top management and chief accountants to realize that timely disclosure of ongoing concerns to their stakeholders such as investors and the interested public help reduce future potential problems. At the same time, the investor community, including the large group of small shareholders, should find a way to have their voice heard, and put pressure on the management and the board of director to demand significant improvement in both financial and non-financial reporting.

Sound corporate governance is critical to the proper optimal functional of the firm, the capital markets it belongs to, and the economy as a whole. Scientific research has repeatedly confirmed that having a good financial statement helps improve business and operation management, and also helps build the company’s trust and reputation. Research also has consistently found that, when investors believe that financial statements are true and fair to them, they will feel more confident to invest. With lower risk, investors would accept a lower return, thus costing less money to the company in borrowing capital. Thus, it is an important benefit for a firm seeking to raise funds to provide financial statements that successfully pass an audit.

While 80% of the audited companies are answering the audit reports, it is hoped that the disappointing news – from Vietstock, the World Bank, ASEAN/The Asian Developing Bank – is a wake-up call for Vietnamese companies listed in the stock markets. Vietnamese organizations that want to be successful in an era of global economic integration should reverse their mindset regarding financial reporting. Lessons learned from successful companies in the ASEAN economies suggest that good corporate governance including good financial reporting and disclosure will help companies to be more efficient, and most importantly, to attract more investments from domestic and foreign capital markets. After all, it’s a matter of visionary leadership. TB


Vietnamese version/ Bản Tiếng Việt

Báo cáo tài chính và quản trị công ty ở Việt Nam: nỗi niềm của lãnh đạo

Các tổ chức Việt Nam muốn thành công trong thời đại hội nhập kinh tế toàn cầu nên thay đổi suy nghĩ của mình về báo cáo tài chính. Bài học kinh nghiệm từ những công ty thành công ở các nền kinh tế ASEAN cho rằng quản trị công ty tốt bao gồm cả báo cáo và công bố tài chính tốt sẽ giúp công ty trở nên hiệu quả hơn, và quan trọng, thu hút đầu tư nhiều hơn từ thị trường vốn trong nước và nước ngoài. Sau tất cả, đó là nỗi niềm của những lãnh đạo có tầm nhìn.

Theo báo cáo của Vietstock hồi đầu tháng Tư, dựa trên kết quả của kiểm toán tài chính, 80% trong tổng 500 báo cáo tài chính chưa qua kiểm toán nộp bởi các công ty trong tháng 04 năm 2014 cần phải sửa đổi báo cáo kết quả kinh doanh. Kết quả kiểm toán cho thấy báo cáo kinh doanh của một số công ty không phản ánh đúng tình hình tài chính của doanh nghiệp.

Một khảo sát nhanh về phản hồi chính thức của các công ty trước kết quả kiểm toán được đăng tải trên trang web Vietstock dường như đưa ra một số gợi ý ban đầu. Các công ty giải thích sự khác biệt là do cách họ báo cáo các khoản phải thu, chi phí phải trả, lưu chuyển tiền tệ và dự phòng, các khoản đầu tư và tài sản dài hạn, báo cáo kịp thời các khoản thanh toán thuế, và hợp nhất báo cáo giữa công ty mẹ và công ty con. Ví dụ, trong thư gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vào ngày 3/4/2014, Công ty Thủy Sản Mekong (AAM) giải thích sự khác biệt 5 tỷ đồng trong tài sản thanh khoản là do chậm báo cáo giấy chứng nhận 3 tháng tiền gửi. Petroland (PTL) cho rằng tính toán tài chính của công ty khác với kiểm toán viên là do cách công ty báo cáo dự phòng tài chính để đối phó với các khoản lãi suất và thuế đang chưa thanh toán. Do tính đa dạng của hoạt động kinh doanh, và tính phức tạp, liên tục thay đổi của một nền kinh tế quá độ, việc làm ra các báo cáo tài chính có chất lượng là một thách thức về mặt quản trị và kế toán.

Trong báo cáo năm 2012, Tổng công ty Tài chính Quốc tế (IFC) của Ngân hàng Thế giới đã kết luận rằng chất lượng báo cáo tài chính của 100 công ty hàng đầu Việt Nam được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán TP. HCM và Hà Nội đã sụt giảm xét trên tất cả các lĩnh vực quản trị công ty, bao gồm việc thông báo thông tin tới công chúng. Các công ty đã không thể cung cấp cho nhà đầu tư thông tin kịp thời và có liên quan để giúp họ đưa ra quyết định đầu tư. “Thẻ điểm quản trị công ty” của IFC chấm 100 công ty này với điểm trung bình 42,5% , với 57,5 và 17,40 là điểm cao nhất và thấp nhất. Trong khi đó, các quốc gia láng giềng như Philippines và Thái Lan (hai thành viên thuộc Tổ chức hợp tác và Phát triển kinh tế OECD) đạt 72% và 77% .

Nghiên cứu khoa học đã nhiều lần khẳng định rằng một báo cáo tài chính tốt sẽ giúp cải thiện việc kinh doanh, quản lý hoạt động, xây dựng lòng tin và uy tín của công ty, và ngược lại, báo cáo tài chính kém minh bạch, không chính xác dẫn tới việc mất lòng tin từ nhà đầu tư. Công ty thuỷ sản Hùng Vương (HVG), công ty liên kết của SSI, doanh thu năm 2012 về xuất khẩu đạt hơn 208 triệu USD, và liên tục có lãi. Tới quý 04/2013 công ty bất ngờ báo lỗ, do đó, ảnh hưởng ít nhiều tới báo cáo hợp nhất của SSI. SSI ngay sau đó đã bán ra cổ phiếu của HVG, và HVG không còn là công ty liên kết trong hệ thống báo cáo hợp nhất của SSI sau động thái này. Như vậy, một báo cáo tài chính minh bạch là tiền đề để nhà đầu tư đánh giá mức độ rủi ro hơn đối với một doanh nghiệp, do đó công ty ít tốn kém hơn để vay vốn. Đó là một lợi ích quan trọng đối với công ty đang tìm cách huy động vốn để cung cấp báo cáo tài chính đáp ứng yêu cầu kiểm toán.

Báo cáo tài chính là một hoạt động vô cùng phức tạp, mặc dù có các hướng dẫn pháp lý và bài học trước đó về tập quán kinh doanh tốt nhất. Có lẽ bước đầu tiên của các công ty niêm yết Việt Nam đang được kiểm toán sẽ là đầu tư nhiều hơn vào hệ thống thông tin quản lý (MIS) để giúp cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và phù hợp.

Bước tiếp theo là phát triển trong nội bộ tổ chức, từ quản lý cấp cao đến đội ngũ nhân viên, một văn hóa xem trọng dữ liệu kế toán như một tài sản giá trị đối với kinh doanh, và chất lượng thông tin tạo ra một lợi thế cạnh tranh thực sự. Hiện nay, một số công ty Việt Nam chưa quen với việc cung cấp thuyết minh rõ ràng của báo cáo tài chính đã được công bố. Phải chăng lý do một phần đến từ sự không nhất quán của chính sách nhà nước giữa các năm, giữa khối tư nhân và khối doanh nghiệp nhà nước. Vấn đề này gây ra khó khăn trong việc kế toán và công bố thông tin.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, Hội đồng báo cáo tài chính của (FRC) Vương quốc Anh đã ban hành một hướng dẫn được sử dụng rộng rãi cho cộng đồng kiểm toán viên tài chính. Hướng dẫn yêu cầu kiểm toán viên phải chú ý đặc biệt đến cách công ty đại chúng đo lường tính thanh khoản và lưu chuyển tiền tệ. FRC cũng khuyến nghị kiểm toán viên cần kiểm tra cẩn thận cách các công ty dự đoán lãi lỗ. Các nước phát triển với chế độ kế toán mạnh hơn Việt Nam cũng đã gặp các vấn đề báo cáo kế toán. Những công ty tỷ đô ở Úc, Canada, Thụy Sĩ, Vương quốc Anh như Enron, WorldCom, Lehman Brothers, Swissair và Ngân hàng Tín dụng và Thương mại Quốc tế (BCCI ) đã có các vấn đề báo cáo nghiêm trọng, dẫn đến phá sản.

Ủy ban chứng khoán Mỹ (SEC) ban hành những chỉ thị mới vào tháng 12 năm 2013 về công bố thông tin của công ty đại chúng. Về mặt bản chất, SEC yêu cầu công ty niêm yết cần thuyết minh thêm trong báo cáo tài chính. Để hạn chế nguy cơ hiểu sai, công ty nên giải thích những gì đã xảy ra trong năm tài chính, và các yếu tố kinh doanh, kinh tế nào tác động lớn nhất tới kết quả hoạt động. Ngoài ra, công ty phải báo cáo thanh khoản của công ty – tiền mặt đến từ đâu, và được sử dụng thế nào để tài trợ hoạt động hàng ngày. Công ty cũng cần tiết lộ bất cứ rủi ro tiềm tàng nào liên quan đến hoạt động kinh doanh và tài chính hiện tại của công ty.

Diễn đàn thị trường vốn ASEAN và Ngân hàng Phát triển Châu Á đã công bố vào năm 2013 Bảng điểm quản trị công ty của bảy nước thành viên, trong đó có Việt Nam. Báo cáo lưu ý rằng sự khác biệt trong việc ” quản lý” và “quản trị ” vẫn chưa được nhận thức rõ ràng bởi các nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam. Mục tiêu của quản trị là để thiết lập tầm nhìn và tương lai của công ty một cách chiến lược, và cũng để đảm bảo rằng công ty hoạt động trong phạm vi luật pháp, thúc đẩy lợi ích công bằng và bình đẳng đối với tất cả các bên liên quan – đội ngũ nhân viên, cổ đông, khách hàng và cộng đồng. Trong khi, mục tiêu của quản lý là để phân bổ nguồn lực đầy đủ và tiến hành hoạt động hàng ngày để đảm bảo rằng công ty đạt tầm nhìn và mục tiêu của mình. Điều quan trọng là quản lý hàng đầu và kế toán trưởng cần nhận ra rằng việc công bố kịp thời về hoạt động liên tục cho các bên liên quan như nhà đầu tư và công chúng giúp làm giảm các vấn đề trong tương lai. Đồng thời, cộng đồng nhà đầu tư, bao gồm nhóm lớn tập hợp các cổ đông nhỏ, nên tìm cách lên tiếng và gây áp lực với quản lý và ban giám đốc để yêu cầu cải thiện đáng kể cả báo cáo tài chính và phi tài chính.

Trong khi 80% các công ty được kiểm toán đang phản hồi về các báo cáo kiểm toán, hy vọng những tin tức không mấy lạc quan – từ Vietstock, Ngân hàng Thế giới, ASEAN/Ngân hàng Phát triển châu Á – là một lời cảnh tỉnh cho công ty Việt Nam niêm yết trên thị trường chứng khoán. Các tổ chức Việt Nam muốn thành công trong thời đại hội nhập kinh tế toàn cầu nên thay đổi suy nghĩ của mình về báo cáo tài chính. Bài học kinh nghiệm từ những công ty thành công ở các nền kinh tế ASEAN cho rằng quản trị công ty tốt bao gồm cả báo cáo và công bố tài chính tốt sẽ giúp công ty trở nên hiệu quả hơn, và quan trọng, thu hút đầu tư nhiều hơn từ thị trường vốn trong nước và nước ngoài. Sau tất cả, đó là nỗi niềm của những lãnh đạo có tầm nhìn.

GS. Tùng Bùi – Giám đốc Chương trình Vietnam Executive MBA, Đại học Hawaii

Bà Nguyễn Thị Trà My, MBA – Tổng giám đốc CSC Việt Nam


Published by

Tung Bui, PhD & Huy Nguyen, MPA, Editors

***** Tung Bui is the director of the Shidler Executive MBA program in Vietnam (VEMBA) in Hanoi and HCMC. In the US, he is the Matson Navigation Company Chair of Global Business and Professor of Information Technology Management at the Shidler College of Business of the University of Hawaii. He also serves as the director of the APEC Study Center and the PRIISM institute, and the co-chair of the HICSS conference. Bui has published 12 books and over 130 papers. Tung earned a PhD in Information Systems from NYU Stern and a doctorate in economics and social sciences from the University of Fribourg, Switzerland. ***** Nguyen Quang Huy is the VEMBA Director of External Relations and Recruitment in Hanoi. He is a lecturer at the Foreign Trade University and earned his Master of Public Affairs, and a Certificate of Social Entrepreneurship from Indiana University.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s